Ayrıca Yağmur Duası, Aşuk ve Maşuk, Nazar Boncuğu Geleneği, Islık Dili, Kız Kaçırma Oyunu, Çoban Bayramları, Nasreddin Hoca Fıkralarını Anlatma gibi geleneklerin de olduğu 110 ayrı 'Somut Olmayan Kültürel Miras' da kayıtlarda yer alıyor.

‘Yaşayan İnsan Hazineleri ve Somut Olmayan Kültürel Miraslar, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi gereğince her taraf devlet tarafından; korumak için tespit amacıyla kendi toprağı üzerindeki somut olmayan kültürel miras envanteri, kendi durumuna uygun olacak biçimde hazırlanıp güncelleştiriliyor.

Bu çerçevede Türkiye'de ‘Yaşayan İnsan Hazineleri (YİMH) ve Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) olmak üzere iki ayrı ulusal envanter hazırlanıyor. Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanterlerinin temelini il envanterleri oluşturuyor. İllerde envanter çalışmaları, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülüyor.

TÜRKİYE'NİN YAŞAYAN İNSAN HAZİNELERİ

Yaşayan İnsan Hazineleri (YİH), somut olmayan kültürel mirasın belli unsurlarını yeniden yaratmak ve yorumlamak açısından gerekli bilgi ve beceriye yüksek düzeyde sahip kişileri olarak tanımlanıyor.

Yaşayan İnsan Hazineleri’nin ölçütleri ise “Ustalığını 10 yıldır icra ediyor olması sanatını usta-çırak ilişkisi ile öğrenmiş olması, bilgi ve becerisini uygulamadaki üstünlüğü, konusunda ender bulunan bilgiye sahip olması, kişi veya grubun yaptığı işe kendini adamışlığı, kişi veya grubun bilgi ve becerilerini geliştirme yeteneği (sanatının toplumla buluşmasını sağlayacak yenilikler içermesi), kişi veya grubun bilgi ve becerilerini çırağa aktarma becerisi (bir çırak yetiştirmiş olması).” şeklinde sıralanıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı çalışmaları sonucu Yaşayan İnsan Hazineleri (YİH) Ulusal Envanterinde şu isimler yer aldı:

“Karagöz Sanatçısı Tacettin DİKER (1923-2014)
Karagöz Sanatçısı Orhan KURT
Karagöz Sanatçısı Metin ÖZLEN
Çam Düdüğü Yapımcısı ve İcracısı Hayri DEV
Aşık Şeref TAŞLIOVA (1938-2014)
Çini Ustası Sıtkı OLÇAR (1948-2010)
Keçe Ustası Mehmet GİRGİÇ
Bağlama Yapımcısı Bekir TEKELİ(1932-2013)
Klasik Kitap Sanatçısı Uğur DERMAN
Hüsn-ü Hat Sanatçısı Hasan ÇELEBİ
Mahalli Sanatçı, Ozan Neşet ERTAŞ (1938-2012)
Çini Sanatçısı Mehmet GÜRSOY
Ebru Sanatçısı Fuat BAŞAR
Zakir Veli AYKUT (Dertli Divani)
Dokumacı ve Doğal Boyamacı Emine KARADAYI
Horlatma Kaval- Dilli/Dilsiz Kaval Yapımcısı ve İcracısı Yaşar GÜÇ
Taş Ustası Tahsin KALENDER
Kispet Ustası İrfan ŞAHİN
Ahşap Baskı-Yazma Ustası Cemil KIZILKAYA
Nazar Boncuğu Ustası Mahmut SÜR."

SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRAS ULUSAL ENVANTERİ

Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri oluşturulurken dikkate alınacaklar ise, "SOKÜM alanlarından birine girmesi, İnsan yaratıcılığının bir kanıtı olarak değeri, Kültürel ve toplumsal gelenekler içerisindeki köklülüğü ve önemi, Belirtilen topluluk ya da grubu temsil niteliği, Belirtilen topluluk ya da grubun rızası, Kaybolma riski, Önerilen koruma eylemlerinin yeterliliği." olarak belirlendi.

Bu bilgiler ışığında Türkiye’nin Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri'ne giren 110 unsur şöyle;

“Meddahlık Geleneği, Yağmur Duası Törenleri, Mevlevi Sema Töreni, Yayla Şenlikleri, Âşıklık Geleneği, Yaylacılık Geleneği, Karagöz, Yazmacılık Geleneği, Nevruz, Zeybeklik Geleneği, Barana, Sıra Gecesi, Yâren vb. Geleneksel Sohbet Toplantıları, Ahşap Oymacılığı, Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali, Arabaşı Geleneği, Alevi-Bektaşi Ritüeli:Semah, Aşık Oyunu, Tören Keşkeği Geleneği, Aşuk ve Maşuk, Mesir Macunu Festivali, Bakırcılık Geleneği, Kahve Kültürü, Bar, Hıdırellez / Hıdırellez, Bastonculuk Geleneği, Ebru Sanatı, Cezayir Havaları, Nazar Boncuğu Geleneği, Cirit, Aşure Geleneği, Çeyiz Geleneği, Sabantoy ve Tepreş, Çiğdem Pilavı, Sarıkeçililer ve Yayla Göçü, Değirmen Kültürü, Islık Dili, Deve Oyunu, Taş İşlemeciliği Geleneği, Diş Hediği Geleneği, Ahilik, Güreş Geleneği, Arguvan Türküleri, Hat Sanatı, Atma Türkü Geleneği, Horon, Barak Havaları, Hoyrat, Bıçakçılık Geleneği, İpek ve İpek Böcekçiliği Kültürü, Boğaz Havaları, Kanaviçe İşleme Geleneği, Bozlak Havaları, Karşılama, Cam Altı Resmi, Katı Sanatı, Çalgı Yapımcılığı, Kına Gecesi, Çini Sanatı, Kız Kaçırma Oyunu, Çoban Bayramları:Koç Katımı, Saya, Döl Dökümü, Yünüm-Koyun Yüzdürme, Kukla, Çömlekçilik Geleneği, Kündekâri Sanatı, Edirnekâri Sanatı, Macahel Şarkı Söyleme Geleneği, Erguvan Bayramı, Mâni Söyleme Geleneği, Ehram Geleneği, Minyatür Sanatı, Halı Dokuma Geleneği, Ninni Söyleme Geleneği, Hamam Kültürü, Okçuluk, Hayır Geleneği, Ölü Helvası Geleneği, İmece, Pekmez ve Şıra Yapımı, Halay, Ramazan Gelenekleri, Kaşenlik, Saraçlık Geleneği, Keçecilik Geleneği, Sedef Kakma Sanatı, Kilim Dokuma Geleneği, Şivlilik Geleneği, Kirvelik, Talikacılık, Kispet Yapımcılığı, Taziye Geleneği, Köçeklik, Tezhip Sanatı, Köroğlu Hikâyelerini Anlatma Geleneği, Topaç, Köse Oyunu, Üfleme Cam ve Beykoz İşi Süsleme Sanatı, Lületaşı İşleme Sanatı, Yemenicilik Geleneği, Mayıs Yedisi, Yorgancılık Geleneği, Nasreddin Hoca Fıkralarını Anlatma Geleneği, Zeytin ve Zeytinyağı Kültürü, Oya Sanatı, İnce Ekmek Geleneği:Yufka ve Lavaş, Sepetçilik Geleneği, Mersiye Geleneği, Seğmenlik Geleneği, Mevlit Geleneği, Sinsin Oyunu, Lokum Kültürü, Telkâri Sanatı, Tahta Kaşık Geleneği."